(Thư Chung Hội đồng Giám mục Việt Nam 2025–2028 và định hướng mục vụ cho giai đoạn mới)
Bài 3: LÀM THẾ NÀO ĐỂ CÁC ĐOÀN THỂ TRỞ THÀNH NHỮNG MÔN ĐỆ THỪA SAI?
Chia sẻ của Đức Tổng Giuse Nguyễn Năng với các cha linh hướng và đại diện 31 đoàn thể tông đồ giáo dân trong Tổng Giáo phận Sài Gòn, diễn ra từ 8g00 đến 11g30, Thứ Bảy ngày 31/01/2026, tại Nhà thờ Thạch Đà, 384 Phạm Văn Chiêu, phường Thông Tây Hội (Q. Gò Vấp cũ).
Các Đoàn Thể – “Cái Hồn” Của Giáo Xứ
Mở đầu bài chia sẻ, Đức Tổng Giuse Nguyễn Năng nhấn mạnh một nhận định mang tính định hướng căn bản:
“Các đoàn thể chính là cái hồn của giáo xứ.”
Trong giáo xứ, tất cả mọi người đều là thành viên tích cực. Hội đồng Mục vụ giữ vai trò nòng cốt trong cơ cấu tổ chức và điều hành. Tuy nhiên, đó chủ yếu là trên phương diện cơ cấu. Còn trên phương diện đời sống đức tin, chính các đoàn thể mới là những nơi đức tin được sống động, tinh thần Tin Mừng được thể hiện cách cụ thể, và vì thế trở thành cái hồn thực sự của giáo xứ.
Đức Tổng dùng một hình ảnh rất gần gũi để minh họa: giáo xứ như một rổ bột rất lớn. Nếu chỉ đặt men ở một chỗ, bột sẽ dậy rất chậm. Muốn bột dậy đều và nhanh, cần nhiều nắm men được đặt ở nhiều vị trí khác nhau. Các đoàn thể trong giáo xứ cũng vậy: mỗi đoàn thể như một nắm men được gieo vào những môi trường khác nhau, giúp tinh thần Tin Mừng lan tỏa sâu rộng trong xã hội. Vì thế, chính anh chị em – những người sinh hoạt trong các đoàn thể – là cái hồn của giáo xứ.
Mỗi Kitô Hữu Là Một Môn Đệ Thừa Sai
Muốn thực sự là cái hồn của giáo xứ, các đoàn thể và từng hội viên phải sống tích cực, sống linh đạo và sống đúng ơn gọi của mình. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã khẳng định rõ ràng: mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai. Đức Giáo hoàng là môn đệ thừa sai, giám mục là môn đệ thừa sai, linh mục là môn đệ thừa sai, và anh chị em giáo dân cũng là môn đệ thừa sai.
Đức Tổng nhắc lại một điểm ngài đã từng chia sẻ: tất cả các đoàn thể Công giáo tiến hành đều có hai chiều kích không thể tách rời.
Trước hết, các đoàn thể giúp mỗi cá nhân nên thánh, sống đức tin và tinh thần Tin Mừng để đạt tới ơn cứu độ. Đồng thời, tất cả các đoàn thể đều hướng đến việc tông đồ, tức là loan báo Tin Mừng. Thực ra, anh chị em đã và đang làm việc này, nhưng điều quan trọng là phải ý thức rõ: mỗi người đều có Chúa Thánh Thần trong mình, và chính Chúa Thánh Thần thúc đẩy, sai chúng ta đi làm việc tông đồ.
Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều khi các hoạt động tông đồ của chúng ta vẫn chỉ dừng lại trong nội bộ đoàn thể hay trong phạm vi giáo xứ. Điều đó là tốt, nhưng chưa đủ. Đức Giáo hoàng Phanxicô và Giáo Hội Việt Nam mời gọi chúng ta hướng ra bên ngoài, đến với môi trường sống cụ thể của mỗi người.
Mỗi Người Được Sai Đi Trong Môi Trường Riêng Của Mình
Trong buổi gặp gỡ có 31 đoàn thể, và mỗi đoàn thể hiện diện trong những môi trường rất khác nhau. Đức Tổng nhấn mạnh: giám mục hay linh mục không thể vào công ty, trường học, chợ búa, xưởng máy hay công trường để loan báo Tin Mừng như giáo dân. Nhưng chính anh chị em – doanh nhân, giáo lý viên, công nhân, người lao động – lại có thể hiện diện ở đó mỗi ngày.
Vì thế, cần ý thức rằng: mỗi ngày đi làm là mỗi ngày thi hành sứ vụ. Chúng ta đến với Giáo Hội không chỉ để được cứu độ, mà còn để được sai đi. Do đó, mọi sinh hoạt, nề nếp, cách tổ chức của các đoàn thể cần được canh tân, sẵn sàng thay đổi những gì đang cản trở sứ mạng loan báo Tin Mừng. Đức Giáo hoàng Phanxicô mời gọi Giáo Hội thay đổi tất cả những gì không còn phục vụ cho sứ mạng này.
Loan báo Tin Mừng không thể là phong trào nhất thời. Bao lâu chúng ta không còn là môn đệ thừa sai, bấy lâu chúng ta đánh mất căn tính Kitô hữu của mình. Vì thế, trong mỗi cuộc họp, mỗi đoàn thể cần tự hỏi: năm nay chúng ta sẽ loan báo Tin Mừng như thế nào? Cá nhân tôi đã giúp được bao nhiêu người đến gần Chúa hơn?
Cái Hồn Của Truyền Giáo: Niềm Vui Tin Mừng
Khi nói đến loan báo Tin Mừng, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phát quà, cứu trợ, làm từ thiện. Những việc ấy rất cần thiết, nhưng chỉ là phần nổi. Phần cốt lõi nằm sâu hơn: niềm vui Tin Mừng trong lòng người môn đệ. Nhiều khi chúng ta không loan báo được Tin Mừng vì thiếu cái hồn, vì trong lòng chưa đầy Chúa, nên không có gì để nói.
Đức Tổng kể câu chuyện về một anh thợ cắt tóc ở giáo xứ Phát Diệm. Trong mùa Giáng Sinh, anh làm hang đá và ngôi sao. Thấy một cụ già lương dân tối nào cũng đến xem, anh bắt chuyện, rồi hứa đến giúp cụ làm hang đá tại nhà. Sau đó, cụ treo ngôi sao Giáng Sinh trong nhà và nhờ anh rủ đi lễ Giáng Sinh cùng. Câu chuyện nhỏ ấy cho thấy: rất nhiều tâm hồn đang khao khát gặp Chúa, chỉ cần chúng ta mở lời bằng sự quan tâm và yêu thương.
Những Điều Cần Thiết Để Trở Thành Môn Đệ Thừa Sai
Đức Tổng mời gọi các hội đoàn và từng hội viên ghi nhớ ba điều căn bản:
Trước hết là cầu nguyện:
Chúng ta cần cầu nguyện để lòng mình được đầy niềm vui Tin Mừng. Khi chưa đầy, không thể tràn ra. Muốn được đầy, cần đọc và suy niệm Lời Chúa, chầu Thánh Thể cách riêng tư trong thinh lặng, để cảm nghiệm tình yêu cứu độ của Chúa. Khi đã có kinh nghiệm ấy, chúng ta sẽ không thể không nói về Chúa, như các Tông đồ xưa: “Chúng tôi không thể không nói về những gì chúng tôi đã thấy và đã nghe.”
Tiếp đến là dám sống Tin Mừng:
Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã nói: “Người thời nay sẵn sàng nghe các chứng nhân hơn là các thầy dạy; và nếu họ nghe thầy dạy, là vì thầy dạy cũng là chứng nhân.” Ngài đặt ra ba câu hỏi cho mỗi người:
– Bạn có tin điều bạn rao giảng không?
– Bạn có sống điều bạn tin không?
– Bạn có loan báo điều bạn đang sống không?
Nếu đời sống thiếu yêu thương, thiếu tha thứ, còn chia rẽ, thì lời loan báo sẽ mất sức thuyết phục.
Cuối cùng là dám nói về Chúa:
Chúng ta có quyền nói về niềm tin của mình, không ép buộc, nhưng làm chứng bằng niềm vui và xác tín. Trước khi nói với người khác về Chúa, hãy nói với Chúa về người đó: cầu nguyện cho họ, rồi khi đến thời điểm thích hợp, hãy chia sẻ đức tin cách tự nhiên và chân thành.
Đúc Kết Và Định Hướng Cụ Thể
Sau khi lắng nghe các hội đoàn trình bày phương hướng, khó khăn và kết quả, Đức Tổng Giuse đúc kết và nhấn mạnh: các anh chị em đại diện các đoàn thể cần tiếp tục lan tỏa tinh thần truyền giáo này đến toàn thể hội viên, không chỉ trong thời gian ngắn hạn mà như một định hướng lâu dài.
Ngài lưu ý cần phân biệt rõ giữa hoạt động tông đồ nội bộ – rất cần thiết – với sứ mạng thừa sai, là loan báo Tin Mừng cho những người chưa nhận biết Chúa. Chính hướng đi này là điều Hội Thánh đang mời gọi ưu tiên.
Cụ thể, Đức Tổng mời gọi mỗi đoàn thể và mỗi hội viên hãy có một chọn lựa rõ ràng: trong số những người mình quen biết, tôi sẽ kết thân với ai? Mỗi người hãy chọn một người cụ thể, kiên trì cầu nguyện cho họ, xây dựng một tình bạn chân thành, rồi khi đến thời điểm thích hợp, chia sẻ đức tin. Đây không phải là việc làm nhất thời, nhưng là một hành trình lâu dài đòi hỏi kiên nhẫn và quyết tâm.
Đức Tổng cũng đặc biệt lưu ý đến các anh chị em tân tòng. Thực tế cho thấy nhiều người mới trở lại đạo có lòng thao thức và nhiệt huyết truyền giáo rất mạnh mẽ. Họ là những mảnh đất tốt, nếu được đồng hành và nâng đỡ, sẽ sinh nhiều hoa trái cho sứ mạng loan báo Tin Mừng.
Từ đó, Đức Tổng mời gọi các đoàn thể Công giáo tiến hành không chỉ hoạt động hiệu quả, nhưng trước hết phải là những đoàn thể nhiệt tình, hiệp nhất và khiêm tốn, thực sự trở thành cái hồn của giáo xứ. Mỗi đoàn thể không sống cho riêng mình, nhưng được mời gọi cộng tác với các đoàn thể khác trong tinh thần khiêm tốn và hiệp thông, cùng hướng về một sứ mạng chung là loan báo Tin Mừng. Chỉ khi các đoàn thể biết lắng nghe nhau, nâng đỡ nhau và cùng nhau bước đi, thì giáo xứ mới thực sự trở thành một cộng đoàn thừa sai sống động, mang sức thu hút của Tin Mừng đến với mọi người.
KẾT LUẬN CHUNG
Ba bài chia sẻ, khởi đi từ Thư Chung của Hội đồng Giám mục Việt Nam 2025–2028 và được triển khai qua những huấn dụ mục vụ cụ thể của Đức Tổng Giuse Nguyễn Năng, đã mở ra cho chúng ta một hướng đi rõ ràng: Giáo Hội chỉ thực sự sống động khi mỗi Kitô hữu ý thức mình là môn đệ thừa sai, mỗi cộng đoàn trở thành cộng đoàn thừa sai, và mọi sinh hoạt đều quy hướng về sứ mạng loan báo Tin Mừng.
Loan báo Tin Mừng không bắt đầu từ những kế hoạch lớn lao, nhưng từ đời sống cầu nguyện, sự hoán cải nội tâm, những mối tương quan chân thành và chứng tá yêu thương hằng ngày. Khi Hội đồng Mục vụ, các hội đoàn và từng người giáo dân cùng nhau lắng nghe, phân định và hiệp thông trong sứ mạng chung, thì chính cộng đoàn giáo xứ sẽ trở thành dấu chỉ sống động của Tin Mừng giữa lòng xã hội hôm nay.
Xin Chúa Thánh Thần đổ tràn lửa yêu mến xuống trên chúng ta và thổi bùng lên ngọn lửa nhiệt thành để chúng ta hăng say cùng nhau lên đường loan báo Tin Mừng!
Ban Truyền Thông giáo xứ Tân Thái Sơn
Hình ảnh: Ban Truyền Thông hạt Tân Sơn Nhì
Bài 1: https://giaoxutanthaison.com/cung-nhau-len-duong-trong-su-mang-loan-bao-tin-mung/
Bài 2: https://giaoxutanthaison.com/cung-nhau-len-duong-trong-su-mang-loan-bao-tin-mung-2/
